GZWP nr 213 Olsztyn

Główne zbiorniki wód podziemnych to struktury geologiczne lub ich fragmenty wykazujące w skali regionów hydrogeologicznych najwyższą wodonośność i zasobność, stanowiące obecnie lub mogące stać się w przyszłości podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę mieszkańców.

Główne zbiorniki wód podziemnych muszą spełniać następujące kryteria:

– wydajność potencjalna otworu studziennego powyżej 70 m³/h,

– wydajność ujęcia powyżej 10 000 m³/d,

– wodoprzewodność powyżej 10 m²/h (240 m²/d)

Woda z głównych zbiorników wód podziemnych przeznaczona do zaopatrzenia ludności musi nadawać się do użytkowania w stanie surowym lub po jej ewentualnym prostym uzdatnieniu przy pomocy stosowanych obecnie i uzasadnionych ekonomicznie technologii. W przypadku obszarów deficytowych w wodę kryteria ilościowe mogą być znacznie niższe, lecz wyróżniające zbiornik na tle ogólnie mniej korzystnych warunków hydrogeologicznych. Obecnie mamy w Polsce 455 głównych zbiorników wód podziemnych (dane z mapy GZWP).

W opracowaniach i dokumentach dotyczących zasobów wód podziemnych w województwie warmińsko-mazurskim oraz szczególnie nas interesującym mieście wojewódzkim Olsztyn pojawia się określenie GZWP 213 Olsztyn.

Co kryje się za tą tajemniczą nazwą?

GZWP nr 213 Zbiornik międzymorenowy Olsztyn widniejący w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych, potocznie i w skrócie nazywany jest GZWP 213 Olsztyn.

POŁOŻENIE I PODSTAWOWE DANE:

Województwo: warmińsko-mazurskie.

Powiaty: lidzbarski, olsztyński, m. Olsztyn, szczycieński.

Gminy:Jeziorany, Dobre Miasto, Dywity, Jonkowo, Lidzbark Warmiński, Biskupiec, Olsztyn, Stawiguda, Barczewo, Dźwierzuty, Jedwabno, Szczytno oraz Świętajno.

GZWP nr 213 rozciąga się na od miejscowości Dobre Miasto na północnym-zachodzie (powiat olsztyński), po Świętajno (powiat szczycieński) na południowym-wchodzie. Na terenie zbiornika znajdują się dwa większe miasta: Olsztyn (miasto wojewódzkie) i Szczytno.

Obszar: 1577,2 km²

Proponowany obszar ochronny:1696,7 km²

Szacunkowe zasoby dyspozycyjne: 290 tys. m³/dobę

Średnia głębokość ujęć: 20-50 m

Prawie cały obszar Olsztyna znajduje się w zasięgu występowania czwartorzędowego GZWP nr 213 Olsztyn. Dużą część Olsztyna obejmuje również trzeciorzędowy GZWP nr 205 – Subzbiornik Warmia.

ZAGROŻENIA WÓD PODZIEMNYCH

W rejonie Olsztyna główne użytkowe poziomy wodonośne należą do średnio i słabo izolowanych. Najintensywniej zurbanizowane i uprzemysłowione tereny zlokalizowane są w centralnej części miasta, w strefie przepływu i drenażu wód podziemnych.

Źródła zanieczyszczeń na terenach zurbanizowanych stanowią zakłady stosujące w swoich instalacjach substancje niebezpieczne oraz wykorzystujące je w procesach produkcyjnych, składowiska odpadów przemysłowych, magazyny paliw i substancji chemicznych oraz drogi, zwłaszcza tranzytowe.

Na terenach wykorzystywanych rolniczo zagrożenie dla wód podziemnych stanowią obszarowe i punktowe ogniska zanieczyszczeń z terenów rolniczych. Niebezpieczeństwo mogą powodować fermy hodowlane, biogazownie, nieracjonalne gospodarowanie nawozami i gospodarcze wykorzystanie gnojowicy oraz nieuregulowana gospodarka wodnościekowa i odpadami.

Dodatkowym zagrożeniem może być niewłaściwie realizowana i pozbawiona nadzoru gospodarka wodnościekowa na obszarach, gdzie sporą powierzchnię zajmuje zabudowa rekreacyjna.

W opracowaniu Główne zbiorniki wód podziemnych w Polsce (Warszawa 2017) napisano, że duża lesistość oraz objęcie części obszarów opisywanego GZWP ochroną prawną stanowią czynniki sprzyjające ochronie wód podziemnych. Ostanie zdanie z charakterystyki GZWP nr 213 w wyżej wymienionym dokumencie brzmi: „Koncepcję ochrony zbiornika proponuje się zrealizować na podstawie systemu zakazów i nakazów nałożonych na obszar ochronny. Nie przewiduje się ograniczenia dotychczasowej działalności rolniczej ani likwidacji zakładów pracy.”

Czy tego rodzaju rozwiązania będą wystarczające dla ochrony, kiedy mamy do czynienia z tak ważnym zasobem, jakim jest woda?

Literatura:
Kleczkowski A., red., 1990 - Mapa obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających szczególnej ochrony, 1:500 000. AGH, Kraków.
Mikołajków J., Sadurski A., Główne zbiorniki wód podziemnych w Polsce, Informator PSH, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa 2017 r.
B. Pasierowska, A. Szelewicka, Olsztyn w: Wody podziemne miast wojewódzkich, pod red. Z. Nowickiego, Informator PSH, Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa 2007 r.
GZWP - Główne Zbiorniki Wód Podziemnych – Mapa: http://epsh.pgi.gov.pl/epsh/ 
Dokumentacja określająca warunki hydrogeologiczne dla ustanowienia obszaru ochronnego zbiornika wód podziemnych Olsztyn (GZWP nr 213) (2007).

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *